ერეკლე I
1648–1656
წარმოშობა და ოჯახი
ერეკლე იყო კახეთის მეფის, დავით I-ის ძის — ბატონიშვილ კონსტანტინეს (არა ის, ვინც მამა მოკლა) ძე. იგი ბაგრატიონთა დინასტიის იმ შტოს მიეკუთვნებოდა, რომელსაც ირანთან მჭიდრო კავშირი ჰქონდა. ერეკლე წლების განმავლობაში ირანის შაჰის კარზე იზრდებოდა, სადაც მიიღო შესაბამისი აღზრდა და რელიგიური კუთვნილება (ისლამი), რაც იმ დროის პოლიტიკური რეალობის გათვალისწინებით აუცილებელი იყო. მისი მეუღლე იყო დედოფალი ანა (ხერხეულიძეთა საგვარეულოდან), ხოლო მისი შვილებიდან ყველაზე ცნობილი გახდა მომავალში საქართველოს ორი სამეფოს გამაერთიანებელი — მეფე თეიმურაზ II.
ტახტზე ასვლა
ერეკლე I-მა კახეთის სამეფო ტახტი 1688 წელს დაიკავა. მისი გამეფება მთლიანად დამოკიდებული იყო ირანის შაჰის ნებაზე. იმ პერიოდში ქართლისა და კახეთის პოლიტიკა გადაჯაჭვული იყო, ხოლო ერეკლე, როგორც ირანისადმი ლოიალური კანდიდატი, შაჰის მიერ იქნა მხარდაჭერილი ადგილობრივი არისტოკრატიული დაჯგუფებების წინააღმდეგ.
შიდა პოლიტიკა
ერეკლეს მმართველობის პერიოდში კახეთში სტაბილურობის შენარჩუნება საკმაოდ რთული იყო. იგი იძულებული იყო მუდმივად ებრძოლა ადგილობრივი თავადების წინააღმდეგ, რომლებიც ხშირად ეწინააღმდეგებოდნენ მის პროირანულ კურსს. მიუხედავად იმისა, რომ იგი შაჰის მიერ იყო დანიშნული, იგი ცდილობდა ადგილობრივი მოსახლეობის ინტერესების დაცვას და სამეფო ხელისუფლების გაძლიერებას. მის დროს კახეთში გაგრძელდა სამონასტრო ცხოვრება და კულტურული ტრადიციების შენარჩუნება, მიუხედავად ოფიციალური ირანული ორიენტაციისა.
საგარეო პოლიტიკა და ომები
ერეკლე I-ის საგარეო პოლიტიკა მუდმივად იყო გაყოფილი ირანის შაჰის მსახურებასა და სამშობლოს გადარჩენის მცდელობას შორის. იგი მონაწილეობდა ირანის ლაშქრობებში და ერთგულებას უმტკიცებდა შაჰს, თუმცა ფარულად ცდილობდა დიპლომატიური არხების შენარჩუნებას ქრისტიანულ სამყაროსთან. მისი მეფობის დროს კახეთი ნაკლებად იყო ჩართული მასშტაბურ ომებში, რაც დიდწილად მისი ირანისადმი ერთგულებით იყო განპირობებული.
გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
ერეკლე I გარდაიცვალა 1709 წელს. მისი მემკვიდრეობა დღემდე ისტორიკოსთა მსჯელობის საგანია. მას ხშირად აკრიტიკებენ მისი ირანული ორიენტაციის გამო, თუმცა ისტორიული ჭეშმარიტება ისაა, რომ იმ პერიოდის კატასტროფულ გეოპოლიტიკურ პირობებში იგი ცდილობდა შეენარჩუნებინა კახეთის სახელმწიფოს არსებობა და თავიდან აეცილებინა ქვეყნის სრული განადგურება ან ანექსია.
მნიშვნელოვანი თარიღები
1688 — ერეკლე I კახეთის მეფედ ინიშნება. 1709 — ერეკლე I-ის გარდაცვალება.
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
თეიმურაზ II — ერეკლე I-ის ძე, რომელიც შემდგომში კახეთისა და ქართლის მეფე გახდა. შაჰ სულეიმან I — ირანის შაჰი, რომლის მხარდაჭერითაც ერეკლე I ტახტზე ავიდა.
წყაროები
წყარო მალე დაემატება.