კონსტანტინე I
1605 (ხანმოკლე მეფობა)
წარმოშობა და ოჯახი
კონსტანტინე იყო კახეთის მეფის, ალექსანდრე II-ისა და დედოფალ თინათინის უფროსი ძე. იგი ბაგრატიონთა დინასტიის წარმომადგენელი იყო, თუმცა მისი ცხოვრების გზა რადიკალურად განსხვავდებოდა წინაპრებისგან. ირანში გაზრდილმა და შაჰის კარზე აღზრდილმა უფლისწულმა მიიღო ისლამი და ცნობილი გახდა, როგორც ყული-ხანი (შაჰის მონა).
ტახტზე ასვლა და მამის მკვლელობა
კონსტანტინეს გამეფება პირდაპირ კავშირშია ირანის შაჰ აბას I-ის მზაკვრულ გეგმებთან, რომელიც მიზნად ისახავდა კახეთის სრულ დამორჩილებას. 1605 წლის მარტში, შაჰის დავალებით, კონსტანტინე ყული-ხანი ირანის ლაშქრით ჩავიდა კახეთში. მან თავისი მამა, მეფე ალექსანდრე II და უმცროსი ძმა, გიორგი, მოტყუებით დაიბარა შეხვედრაზე, სადაც ორივე მათგანი ვერაგულად მოკლა. ამ სისხლიანი აქტით კონსტანტინემ დაიკავა კახეთის სამეფო ტახტი.
შიდა პოლიტიკა და კახეთის აჯანყება
კონსტანტინე I-ის მმართველობა კახეთში თითქმის არ შემდგარა. კახელი თავადები და ხალხი არ შეეგუვნენ ქრისტიანი მეფის მკვლელსა და ისლამის მიმდევარ მმართველს. მის წინააღმდეგ მაშინვე დაიწყო მასობრივი სახალხო აჯანყება, რომელსაც სათავეში დაუდგნენ დავით I-ის მეუღლე, დედოფალი ქეთევანი და სხვა კახელი დიდებულები. კონსტანტინეს მოკლე დროში მოუწია პოლიტიკური და სამხედრო იზოლაციაში აღმოჩენა.
ომები და მნიშვნელოვანი ბრძოლები
კონსტანტინეს მმართველობის წინააღმდეგ მიმართული აჯანყება კახეთის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ერთსულოვანი გამოსვლა იყო. გადამწყვეტი ბრძოლა გაიმართა 1605 წლის ბოლოს, სადაც კახელმა ლაშქარმა სასტიკად დაამარცხა კონსტანტინესა და ირანული გარნიზონის ძალები. ბრძოლის დროს თავად კონსტანტინე I მოკლეს. მისი სიკვდილით დასრულდა ის მცდელობა, რომ ირანს კახეთი მარიონეტული, ისლამიზებული მმართველის მეშვეობით დაემორჩილებინა.
ისტორიული მნიშვნელობა
კონსტანტინე I-ის ფიგურა და მისი ქმედებები კახეთის ისტორიაში აღიქმება, როგორც უდიდესი ტრაგედია. მისი ღალატი და მამის მკვლელობა გახდა კატალიზატორი კახეთში ანტიირანული განწყობების გაძლიერებისა. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ბაგრატიონი იყო, მან საკუთარი ქმედებებით დაკარგა ლეგიტიმურობა ქართველი ერის თვალში და დარჩა ისტორიაში, როგორც შაჰის მორჩილი იარაღი, რომელმაც კახეთს უდიდესი ტკივილი მოუტანა.
მნიშვნელოვანი თარიღები
1605 (მარტი) — კონსტანტინე I-ის მიერ მამისა და ძმის მკვლელობა და ტახტის ხელში ჩაგდება. 1605 (შემოდგომა) — კახეთის სახალხო აჯანყება, კონსტანტინე I-ის დამარცხება და მისი სიკვდილი.
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
ალექსანდრე II — კახეთის მეფე, კონსტანტინეს მამა, რომელიც მან მოკლა. შაჰ აბას I — ირანის შაჰი, რომლის დავალებითაც კონსტანტინემ დანაშაული ჩაიდინა. დედოფალი ქეთევანი — კახეთის დედოფალი, რომელმაც აქტიური როლი ითამაშა კონსტანტინეს წინააღმდეგ ბრძოლაში.
წყაროები
წყარო მალე დაემატება.