მამუკა I
XVIII ს. I ნახევარი
წარმოშობა და ოჯახი
სოლომონ I 1735 წელს დაიბადა. იგი იმერეთის მეფე ალექსანდრე V-ისა და თამარ აბაშიძის ძე იყო. სოლომონის დედა ლევან აბაშიძის ასული გახლდათ, რის გამოც მისი ოჯახური კავშირები იმერეთის ერთ-ერთ გავლენიან ფეოდალურ საგვარეულოსთან იყო დაკავშირებული. NNational Library of Georgia+1 სოლომონ I-ის მეუღლეებს შორის მნიშვნელოვანი იყო მარიამ დადიანი, ოდიშის მთავრის ოტია დადიანის ასული. მარიამისგან სოლომონს შეეძინა ერთადერთი ვაჟი, ალექსანდრე ბატონიშვილი. სოლომონ I-ის გარდაცვალების შემდეგ ალექსანდრე უკვე გარდაცვლილი იყო, რის გამოც მეფის მემკვიდრეობის საკითხი განსაკუთრებით გართულდა.
ბავშვობა და ტახტზე ასვლა
სოლომონ I ტახტზე 1752 წელს, მამის, ალექსანდრე V-ის გარდაცვალების შემდეგ ავიდა. იგი მაშინ დაახლოებით 17 წლის იყო. ახალგაზრდა მეფეს თავიდანვე მძიმე პოლიტიკური მდგომარეობა დახვდა: იმერეთში ძლიერი თავადები დიდ გავლენას ფლობდნენ და ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერებას წინააღმდეგობას უწევდნენ. NNational Library of Georgia+1 ტახტზე ასვლისთანავე სოლომონმა მკაფიოდ გამოავლინა სურვილი, რომ იმერეთის მეფის ხელისუფლება რეალურად გაძლიერებულიყო. ამ პოლიტიკამ მალე ძლიერი ფეოდალების უკმაყოფილება გამოიწვია. 1752 წელს სოლომონი როსტომ რაჭის ერისთავმა და ლევან აბაშიძემ იმერეთიდან გააძევეს. თუმცა ახალგაზრდა მეფემბრძოლა არ შეწყვიტა და 1753 წელს შეძლო ტახტის დაბრუნება. ამის შემდეგ მან კიდევ უფრო აქტიურად დაიწყო ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერება. NNational Library of Georgia
შიდა პოლიტიკა
სოლომონ I-ის საშინაო პოლიტიკის მთავარი მიზანი სამეფო ხელისუფლების განმტკიცება იყო. ამისთვის იგი ებრძოდა იმ დიდ თავადებს, რომლებიც მეფის ძალაუფლების შეზღუდვას ცდილობდნენ. მეფემ თავისი პოლიტიკური საყრდენის შექმნა დაიწყო იმ თავადებისა და აზნაურებისგან, რომლებიც დიდი ფეოდალების გაძლიერებით იყვნენ შევიწროებულნი. მის მხარეს დადგნენ წერეთლები, წულუკიძეები, ჯაფარიძეები, იაშვილები და აგიაშვილები. სოლომონს მხარს უჭერდა ეკლესიის მნიშვნელოვანი ნაწილი და წვრილი აზნაურობაც. სოლომონის პოლიტიკის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულება გლეხობის მხარდაჭერა იყო. მან გლეხობის მნიშვნელოვანი ნაწილი სამეფო გადასახადისგან გაათავისუფლა, რითაც მეფის ხელისუფლების სოციალური დასაყრდენი გააფართოვა. სოლომონმა განსაკუთრებით აქტიურად დაიწყო ბრძოლა ტყვეებით ვაჭრობის წინააღმდეგ. დასავლეთ საქართველოში ტყვეებით ვაჭრობა მნიშვნელოვან პრობლემას წარმოადგენდა და ამ პრაქტიკის წინააღმდეგ ბრძოლა მეფის სახელმწიფო პოლიტიკის ერთ-ერთ მთავარ მიმართულებად იქცა. 1759 წლის დეკემბერში სოლომონ I-ის ინიციატივით მოიწვიეს საეკლესიო და საერო კრებები, რომლებშიც იმერეთის, ოდიშისა და გურიის წარმომადგენლებმა მეფისადმი მორჩილებისა და ტყვეებით ვაჭრობის აკრძალვის ვალდებულება აიღეს. ამით სოლომონმა საკუთარირეფორმატორული პოლიტიკის გავრცელება დასავლეთ საქართველოს სხვა პოლიტიკურ ერთეულებზეც სცადა.
ბრძოლა ფეოდალური ოპოზიციის წინააღმდეგ
სოლომონის ხელისუფლების განმტკიცებას განსაკუთრებით ეწინააღმდეგებოდნენ რაჭის ერისთავები და სხვა გავლენიანი თავადები. ეს დაპირისპირება წლების განმავლობაში გაგრძელდა. მეფე ცდილობდა ისეთი ფეოდალური ძალების დამორჩილებას, რომლებიც დამოუკიდებლად მოქმედებდნენ და ზოგჯერ ოსმალეთის დახმარებასაც იყენებდნენ სოლომონის წინააღმდეგ. ამ ბრძოლაში სოლომონმა თანდათან შეძლო მოწინააღმდეგეთა ძალის შემცირება და სამეფო ხელისუფლების გაძლიერება. მისი პოლიტიკის მნიშვნელოვანი შედეგი იყო ის, რომ მეფის ძალაუფლება თანდათან აღარ შემოიფარგლებოდა მხოლოდ ფორმალური უზენაესობით და სოლომონმა რეალური პოლიტიკური კონტროლის გაფართოება შეძლო.
ტყვეებით ვაჭრობის წინააღმდეგ ბრძოლა
სოლომონ I-ის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ისტორიული დამსახურება ტყვეებით ვაჭრობის წინააღმდეგ ბრძოლა იყო. მეფემ ეს საქმიანობა აკრძალა და მის აღსაკვეთად როგორც სახელმწიფოებრივი, ისე სამხედრო ზომები გამოიყენა. ტყვეებით ვაჭრობის აკრძალვამ სერიოზულად დააზიანა იმ ფეოდალთა ინტერესები, რომლებიც ამ საქმიანობაში იყვნენ ჩართული და, ამასთანავე, ოსმალეთის ეკონომიკურ ინტერესებსაც შეეხო. სწორედ ამიტომ სოლომონის ამ პოლიტიკას ოსმალეთის მხრიდან ძლიერი წინააღმდეგობა მოჰყვა. ოსმალებმა სოლომონის წინააღმდეგ ადგილობრივ ფეოდალთა ნაწილიგამოიყენეს და იმერეთში არაერთხელ ილაშქრეს. NNational Library of Georgia
ხრესილის ბრძოლა
სოლომონ I-ის მეფობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სამხედრო გამარჯვება იყო 1757 წლის ხრესილის ბრძოლა. ოსმალეთის ჯარი, რომელსაც ქართველი ფეოდალების ნაწილი უჭერდა მხარს, იმერეთში შეიჭრა. სოლომონ I-მ მტერს ხრესილთან ბრძოლა გაუმართა და მნიშვნელოვანი გამარჯვება მოიპოვა. ხრესილის ბრძოლამ სოლომონის პოლიტიკური ავტორიტეტი მნიშვნელოვნად გააძლიერა. ბრძოლაში დაიღუპა ლევან აბაშიძე, რის შემდეგაც სოლომონმა მისი მამული სამეფო საკუთრებად გამოაცხადა. ხრესილის გამარჯვება მხოლოდ სამხედრო წარმატება არ ყოფილა. მან მეფეს საშუალება მისცა, გაეძლიერებინა ბრძოლა იმ ფეოდალთა წინააღმდეგ, რომლებიც ოსმალეთის მხარდაჭერით სამეფო ხელისუფლების წინააღმდეგ მოქმედებდნენ.
კავშირი ქართლ-კახეთთან
სოლომონ I ცდილობდა სხვა ქართულ სამეფოებთან თანამშრომლობასაც. 1757 წელს მან ერეკლე II-სა და თეიმურაზ II-სთან ერთად გორში სამხედრო დახმარების ხელშეკრულება დადო. ამ შეთანხმებას მნიშვნელოვანი პოლიტიკური მნიშვნელობა ჰქონდა. იგი ქართული სამეფოების ურთიერთდახმარებას ითვალისწინებდა და სოლომონ I-ის მდგომარეობას საგარეო მტრების წინააღმდეგ ბრძოლაში აძლიერებდა. NNational Library of Georgiaსოლომონსა და ერეკლე II-ს შორის თანამშრომლობა მოგვიანებითაც გაგრძელდა, განსაკუთრებით ოსმალეთის წინააღმდეგ სამხედრო მოქმედებების პერიოდში.
ურთიერთობა ოდიშთან და გურიასთან
სოლომონ I განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებდა დასავლეთ საქართველოს პოლიტიკური ერთიანობის გაძლიერებას. 1760-იან წლებში ოდიშის მთავარმა კაცია II დადიანმა იმერეთის მეფის სუვერენიტეტი აღიარა. ეს სოლომონის საგარეო და საშინაო პოლიტიკის მნიშვნელოვანი წარმატება იყო, რადგან ოდიშის მხარდაჭერა დასავლეთ საქართველოში მეფის პოზიციებს აძლიერებდა. სოლომონი ასევე აქტიურად ერეოდა გურიის პოლიტიკურ ცხოვრებაში. 1771 წელს მან გიორგი V გურიელი გადააყენა და გურიის მთავრად მისი ძმა მამია IV დასვა. გიორგი V ოსმალეთის მიმართ კეთილგანწყობილ პოლიტიკურ კურსს ატარებდა, რის გამოც მისი ხელისუფლებიდან ჩამოცილება სოლომონის ანტიოსმალური პოლიტიკის ნაწილი იყო. NNational Library of Georgia
რუსეთთან ურთიერთობა
სოლომონ I ოსმალეთის წინააღმდეგ ბრძოლაში რუსეთის დახმარების მოპოვებასაც ცდილობდა. 1760-იანი წლებიდან რუსეთსა და იმერეთს შორის ურთიერთობა გაძლიერდა. 1768 წელს დაწყებულ რუსეთ- ოსმალეთის ომში სოლომონ I რუსეთის მხარეს მოქმედებდა. 1769 წლის ბოლოს იმერეთში გენერალი გოტლიბ ტოტლებენი შევიდა რუსული ჯარის ნაწილებით. სოლომონმა რუსულ ძალებთან ერთად ოსმალთა წინააღმდეგ ბრძოლა გააგრძელა. რუსეთის სამხედრო დახმარებამ სოლომონს შესაძლებლობა მისცა, რამდენიმე მნიშვნელოვანი ციხე-სიმაგრე დაებრუნებინა.
ციხეების გათავისუფლება
ტოტლებენის დახმარებით სოლომონ I-მ ოსმალეთისგან გაათავისუფლა ცუცხვათის, შორაპნისა და ბაღდათის ციხეები, აგრეთვე ქუთაისის ციხე და ქალაქი ქუთაისი. ამ სამხედრო წარმატებებმა იმერეთის მეფის მდგომარეობა მნიშვნელოვნად გააძლიერა. თუმცა რუსეთთან თანამშრომლობა ყოველთვის მარტივად არ მიმდინარეობდა. რუსული ჯარის სარდლობასა და სოლომონს შორის ინტერესთა განსხვავებები არსებობდა და ომის დასრულების შემდეგ რუსეთის მხარდაჭერა იმერეთის მიმართ ისეთ მასშტაბს აღარ აღწევდა, როგორსაც სოლომონი ელოდა.
ოსმალეთის წინააღმდეგ ბრძოლა
სოლომონ I-ის მეფობის თითქმის მთელი პერიოდი ოსმალეთის წინააღმდეგ ბრძოლას უკავშირდება. ოსმალეთი ცდილობდა იმერეთის დამორჩილებას და საკუთარი გავლენის შენარჩუნებას დასავლეთ საქართველოში. სოლომონის მიერ ტყვეებით ვაჭრობის აკრძალვამ და მისი ცენტრალიზებული პოლიტიკის გაძლიერებამ ეს წინააღმდეგობა კიდევ უფრო გაამწვავა. 1774 წლისთვის სოლომონის ბრძოლამ მნიშვნელოვანი შედეგები გამოიღო. რუსეთ-ოსმალეთის ომის დასრულების შემდეგ დადებული ქუჩუკ-კაინარჯის ზავით ოსმალეთის მდგომარეობა დასუსტდა, ხოლო სოლომონმა იმერეთის პოლიტიკური მდგომარეობის გაუმჯობესება შეძლო.
რუსეთის მფარველობის საკითხი1774 წლის 10 ნოემბერს სოლომონ I-მ რუსეთის იმპერატორ
ეკატერინე II-ს მიმართა თხოვნით, რომ იმერეთის სამეფო რუსეთის მფარველობაში მიეღოთ. რუსეთის მთავრობამ ამ თხოვნაზე უარი განაცხადა. იმ პერიოდში რუსეთს უკვე დადებული ჰქონდა ქუჩუკ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულება ოსმალეთთან და არ სურდა ურთიერთობების ახალი გამწვავება. მიუხედავად ამისა, სოლომონის მიმართვა მნიშვნელოვანი იყო, რადგან იგი ცხადყოფს მეფის სურვილს, იმერეთის უსაფრთხოებისთვის ძლიერი საერთაშორისო მოკავშირე მოეპოვებინა.
რუხის ბრძოლა
1779 წელს ოსმალებმა ოდიშზე თავდასხმა განახორციელეს. მათი მიზანი იყო კაცია II დადიანის დასჯა და იმერეთის მეფისგან მისი ჩამოშორება. სოლომონ I კაცია დადიანს დაეხმარა. იმერეთისა და სამეგრელოს გაერთიანებულმა ძალებმა 1779 წელს რუხის ბრძოლაში ოსმალთა ჯარი დაამარცხეს. NNational Library of Georgia რუხის გამარჯვებამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა სოლომონის პოლიტიკური გავლენა დასავლეთ საქართველოში და ოდიშთან მისი კავშირის მნიშვნელობა.
ბრძოლა ქვემო გურიისთვის
სოლომონ I-ის ერთ-ერთი უკანასკნელი სამხედრო მიზანი ქვემო გურიის გათავისუფლება იყო. ქვემო გურია ოსმალეთის გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა და მეფე ცდილობდა ამ ტერიტორიაზე ოსმალეთის პოზიციების შესუსტებას. 1784 წლის მარტში სოლომონ I ქვემო გურიაში ლაშქრობისას დამარცხდა. ეს მარცხი მის გეგმებს მძიმე დარტყმა აღმოჩნდა.მალევე, 1784 წლის აპრილში, სოლომონ I გარდაიცვალა.
ტერიტორიული ცვლილებები და სამეფოს გაძლიერება
სოლომონ I-ის მეფობის პერიოდში იმერეთის სამეფომ რამდენიმე მნიშვნელოვანი ციხე-სიმაგრე დაიბრუნა. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო ცუცხვათის, შორაპნის, ბაღდათისა და ქუთაისის გათავისუფლება. მისი პოლიტიკური გავლენა ასევე გავრცელდა დასავლეთ საქართველოს სხვა სამთავროებზე. ოდიშის მთავარმა კაცია II დადიანმა სოლომონის სუვერენიტეტი აღიარა, ხოლო გურიაში სოლომონმა საკუთარი პოლიტიკური გავლენა გააძლიერა. ამ პროცესებმა დასავლეთ საქართველოში იმერეთის მეფის პოზიციები მნიშვნელოვნად განამტკიცა. NNational Library of Georgia
მნიშვნელოვანი სახელმწიფოებრივი საქმიანობა
სოლომონ I-ის მმართველობის მთავარი სახელმწიფოებრივი მიღწევა ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერება იყო. მან შეამცირა იმ ფეოდალთა პოლიტიკური ძალა, რომლებიც სამეფო ხელისუფლებას ეწინააღმდეგებოდნენ, გააძლიერა მეფის მხარდამჭერი თავად-აზნაურობის ჯგუფები და ეკლესიის მხარდაჭერაც მოიპოვა. მისი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სახელმწიფოებრივი გადაწყვეტილება ტყვეებით ვაჭრობის აკრძალვა იყო. 1759 წლის საეკლესიო-საერო კრებებზე ამ აკრძალვის განმტკიცებამ ამ პოლიტიკას უფრო ფართო სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობა მისცა. NNational Library of Georgia
რელიგია, კულტურა და განათლებასოლომონ I-ის პოლიტიკაში მნიშვნელოვანი ადგილი ეკლესიას
ეკავა. მისი ცენტრალიზაციის პოლიტიკას ეკლესიის ნაწილი მხარს უჭერდა და მეფე საეკლესიო ძალებთან თანამშრომლობდა. 1759 წლის საეკლესიო და საერო კრებები სოლომონის მმართველობის მნიშვნელოვანი სახელმწიფოებრივი და რელიგიური მოვლენა იყო. ამ კრებებზე დასავლეთ საქართველოს სასულიერო და საერო წარმომადგენლებმა მეფისადმი მორჩილებისა და ტყვეებით ვაჭრობის აკრძალვის ვალდებულება დაადასტურეს. სოლომონ I-ის ეპოქაში მნიშვნელოვანი იყო აგრეთვე ქართული ეკლესიისა და სახელმწიფო ხელისუფლების თანამშრომლობა ქვეყნის პოლიტიკური გაძლიერების საქმეში.
მისი მმართველობის პერიოდში მნიშვნელოვანი
მოვლენები 1752 — სოლომონ I იმერეთის მეფე გახდა. 1752 — როსტომ რაჭის ერისთავმა და ლევან აბაშიძემ სოლომონი იმერეთიდან გააძევეს. 1753 — სოლომონ I-მ იმერეთის ტახტი დაიბრუნა. 1757 — ხრესილის ბრძოლაში სოლომონ I-მა ოსმალთა ჯარი დაამარცხა. 1757 — სოლომონ I-მა ერეკლე II-სა და თეიმურაზ II-სთან გორში სამხედრო დახმარების ხელშეკრულება დადო. 1759 წლის დეკემბერი — სოლომონის ინიციატივით მოწვეულ საეკლესიო და საერო კრებებზე ტყვეებით ვაჭრობის აკრძალვა და მეფისადმი მორჩილება დაადასტურეს. 1760-იანი წლები — კაცია II დადიანმა იმერეთის მეფის სუვერენიტეტი აღიარა.1768 — დაიწყო რუსეთ-ოსმალეთის ომი, რომელშიც სოლომონ I რუსეთის მხარეს მოქმედებდა. 1769 წლის ბოლო — გენერალი ტოტლებენი რუსული ჯარით იმერეთში შევიდა. 1771 — სოლომონ I-მა გიორგი V გურიელი გადააყენა და გურიის მთავრად მამია IV დასვა. 1774 წლის 10 ნოემბერი — სოლომონ I-მ რუსეთის იმპერატორ ეკატერინე II-ს იმერეთის რუსეთის მფარველობაში მიღება სთხოვა. 1779 — რუხის ბრძოლაში იმერეთისა და ოდიშის გაერთიანებულმა ძალებმა ოსმალთა ჯარი დაამარცხეს. 1784 წლის მარტი — სოლომონ I დამარცხდა ქვემო გურიაში. 1784 წლის 23 აპრილი — სოლომონ I გარდაიცვალა.
გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
სოლომონ I 1784 წლის 23 აპრილს გარდაიცვალა. იგი გელათის ღვთისმშობლის ეკლესიაში დაკრძალეს. NNational Library of Georgia სოლომონ I-ის გარდაცვალების შემდეგ იმერეთის ტახტის საკითხი გართულდა. მისი ერთადერთი ვაჟი, ალექსანდრე ბატონიშვილი, მამის სიცოცხლეშივე გარდაცვლილი იყო. ამიტომ ტახტის მემკვიდრეობის საკითხში სოლომონის ბიძაშვილის, დავით გიორგის ძის, კანდიდატურა წამოიჭრა. საბოლოოდ იმერეთის მეფე დავით II გახდა. GGeorgian Encyclopedia+1 სოლომონ I-ის მემკვიდრეობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო იმერეთის პოლიტიკური განვითარებისათვის. მან გააძლიერა სამეფო ხელისუფლება, შეამცირა ძლიერი ფეოდალების დამოუკიდებლობა, აკრძალა ტყვეებით ვაჭრობადა შეძლო ოსმალეთის წინააღმდეგ მნიშვნელოვანი სამხედრო წარმატებების მიღწევა.
ისტორიული მნიშვნელობა
სოლომონ I-ის მეფობა იმერეთის სამეფოს ისტორიაში გარდამტეხ პერიოდად ითვლება. მან ტახტზე ასვლისთანავე დაიწყო ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერება და იმ პოლიტიკურ ძალებთან ბრძოლა, რომლებიც მეფის ხელისუფლებას ზღუდავდნენ. მისი მმართველობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი შედეგი იყო ტყვეებით ვაჭრობის წინააღმდეგ ბრძოლა. ამ პოლიტიკამ სოლომონს დაუპირისპირა როგორც ადგილობრივი ფეოდალების ნაწილი, ისე ოსმალეთის ხელისუფლება, მაგრამ მეფემ ამ მიმართულებით უკან არ დაიხია. NNational Library of Georgia სოლომონ I განსაკუთრებით გამოირჩეოდა სამხედრო და დიპლომატიური საქმიანობით. ხრესილის ბრძოლაში გამარჯვებამ, დასავლეთ საქართველოს პოლიტიკური ძალების შემოკრებამ, ოდიშთან თანამშრომლობამ და რუსეთის დახმარების მოპოვების მცდელობამ მისი მეფობა იმერეთის სამეფოს გაძლიერების მნიშვნელოვან ეტაპად აქცია. მისი მეფობის დროს იმერეთის სამეფომ ოსმალეთის წინააღმდეგ რამდენიმე მნიშვნელოვანი წარმატება მოიპოვა. სოლომონმა შეძლო ცუცხვათის, შორაპნის, ბაღდათისა და ქუთაისის ციხეების გათავისუფლება, ხოლო 1779 წლის რუხის ბრძოლაში ოსმალთა დამარცხებამ მისი სამხედრო ავტორიტეტი კიდევ უფრო გაზარდა. სოლომონ I-ის ისტორიული მემკვიდრეობა მხოლოდ სამხედრო გამარჯვებებით არ შემოიფარგლება. მისი მეფობის მთავარი მნიშვნელობა იყო მცდელობა, იმერეთი ძლიერი ცენტრალური ხელისუფლების მქონე სახელმწიფოდ ჩამოყალიბებულიყო და დასავლეთ საქართველოს პოლიტიკური ერთიანობა განმტკიცებულიყო.სწორედ ამიტომ სოლომონ I ქართულ ისტორიოგრაფიაში ერთ- ერთ გამორჩეულ მეფედ არის დამკვიდრებული და ხშირად „დიდის“ სახელით მოიხსენიება.
მნიშვნელოვანი თარიღები
1735 — სოლომონ I დაიბადა. 1752 — სოლომონ I იმერეთის მეფე გახდა. 1753 — სოლომონ I-მ ტახტი დაიბრუნა. 1757 — ხრესილის ბრძოლაში სოლომონ I-მა ოსმალთა ჯარი დაამარცხა. 1759 — მოწვეულმა საეკლესიო და საერო კრებებმა ტყვეებით ვაჭრობის აკრძალვა და მეფისადმი მორჩილება დაადასტურა. 1768 — დაიწყო რუსეთ-ოსმალეთის ომი. 1769 წლის ბოლო — გენერალი ტოტლებენი რუსული ჯარით იმერეთში შევიდა. 1771 — სოლომონ I-მა გიორგი V გურიელი გადააყენა და მამია IV გურიის მთავრად დასვა. 1774 წლის 10 ნოემბერი — სოლომონ I-მ ეკატერინე II-ს იმერეთის რუსეთის მფარველობაში მიღება სთხოვა. 1779 — რუხის ბრძოლაში იმერეთისა და ოდიშის გაერთიანებულმა ძალებმა ოსმალთა ჯარი დაამარცხეს. 1784 წლის მარტი — სოლომონ I ქვემო გურიაში დამარცხდა. 1784 წლის 23 აპრილი — სოლომონ I გარდაიცვალა.
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
ალექსანდრე V — იმერეთის მეფე და სოლომონ I-ის მამა.თამარ აბაშიძე — სოლომონ I-ის დედა. მარიამ დადიანი — სოლომონ I-ის მეუღლე და ოტია დადიანის ასული. ალექსანდრე ბატონიშვილი — სოლომონ I-ის ერთადერთი ვაჟი. როსტომ რაჭის ერისთავი — სოლომონ I-ის ერთ-ერთი მთავარი პოლიტიკური მოწინააღმდეგე მეფობის დასაწყისში. ლევან აბაშიძე — გავლენიანი ფეოდალი, რომელიც სოლომონ I-ის წინააღმდეგ მოქმედებდა და 1757 წლის ხრესილის ბრძოლაში დაიღუპა. ერეკლე II — ქართლ-კახეთის მეფე და სოლომონ I-ის მნიშვნელოვანი მოკავშირე. თეიმურაზ II — ქართლის მეფე და სოლომონ I-ის მოკავშირე. კაცია II დადიანი — ოდიშის მთავარი, რომელმაც სოლომონ I- ის სუვერენიტეტი აღიარა და მასთან ერთად ოსმალეთის წინააღმდეგ იბრძოდა. გიორგი V გურიელი — გურიის მთავარი, რომელიც სოლომონ I- მა 1771 წელს გადააყენა. მამია IV გურიელი — გიორგი V-ის ძმა, რომელიც სოლომონ I-მა გურიის მთავრად დასვა. ეკატერინე II — რუსეთის იმპერატრიცა, რომელსაც სოლომონ I- მ 1774 წელს იმერეთის რუსეთის მფარველობაში მიღების თხოვნით მიმართა. გოტლიბ ტოტლებენი — რუსეთის გენერალი, რომელიც 1769 წლის ბოლოს რუსული ჯარით იმერეთში შევიდა და სოლომონ I-ს ოსმალეთის წინააღმდეგ ბრძოლაში დაეხმარა.
წყაროები
წყარო მალე დაემატება.