გიორგი II
1565–1583
წარმოშობა და ოჯახი
გიორგი II ბაგრატ III-ის ვაჟი იყო. იგი იმერეთის მეფეთა ბაგრატიონთა დინასტიურ ხაზს ეკუთვნოდა და მამის გარდაცვალების შემდეგ სამეფო ხელისუფლება მემკვიდრეობით მიიღო. გიორგი II-ის შვილი იყო ლევანი, რომელიც მოგვიანებით იმერეთის მეფე გახდა.
ბავშვობა და ტახტზე ასვლა
გიორგი II-ის დაბადების ზუსტი თარიღი სანდო წყაროებში არ არის მითითებული. 1565 წელს ბაგრატ III-ის გარდაცვალების შემდეგ გიორგი II იმერეთის მეფე გახდა. მისი მეფობის დასაწყისში ოდიშისა და გურიის მთავრებთან ურთიერთობა მშვიდობიანი იყო, თუმცა ეს მდგომარეობა მალე შეიცვალა.
შიდა პოლიტიკა
გიორგი II-ის მეფობის ერთ-ერთი მთავარი პრობლემა დასავლეთ საქართველოს ძლიერი ფეოდალური მთავრების გავლენა იყო. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყოურთიერთობა ოდიშის მთავარ ლევან I დადიანთან და გურიის მთავარ გიორგი I გურიელთან. მეფემ ოდიშისა და გურიის მთავართა პოლიტიკური ერთიანობის შესუსტება სცადა და გიორგი I გურიელს დაუმოყვრდა. ლევან I დადიანმა ეს კავშირი საკუთარი პოლიტიკური მდგომარეობისთვის საფრთხედ მიიჩნია და გიორგი II-ის ტახტიდან ჩამოგდება გადაწყვიტა. მის მხარეს გადავიდა ჭილაძეთა საგვარეულოს მეთაური ვარაზ ჭილაძეც. 1568 წელს გიორგი II-მ იანეთთან მოულოდნელი შეტევა განახორციელა დადიანისა და მისი მოკავშირეების წინააღმდეგ. ბრძოლაში მეფემ გაიმარჯვა და საჯავახო დაიკავა. თუმცა გიორგი II-ის გაძლიერების შიშით ლევან დადიანი და გიორგი გურიელი კვლავ გაერთიანდნენ, მეფეს საჯავახო წაართვეს და ტერიტორია ერთმანეთში გაინაწილეს. ამის შემდეგ გიორგი II-მ მათთან დროებითი მშვიდობის დამყარება შეძლო.
საგარეო პოლიტიკა
გიორგი II-ის საგარეო პოლიტიკის მთავარი გამოწვევა ოსმალეთის იმპერიის გაძლიერება იყო. XVI საუკუნის მეორე ნახევარში ოსმალეთი დასავლეთ საქართველოს მიმართ სამხედრო და პოლიტიკური ზეწოლის გაძლიერებას ცდილობდა. გიორგი II-ისთვის მნიშვნელოვანი იყო იმერეთის სამეფოს დამოუკიდებლობისა და ტერიტორიული მთლიანობის შენარჩუნება. 1578 წელს ოსმალეთის სარდალმა ლალა მუსტაფა ფაშამ იმერეთის წინააღმდეგ ჯარი გამოგზავნა. გიორგი II-მ ოსმალთა ჯარი ლიხის მთის სიმაგრეებთან დაამარცხა და უკუაგდო. ეს გამარჯვება მისი მეფობის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სამხედრო წარმატება იყო. ომები და მნიშვნელოვანი ბრძოლები გიორგი II-ის მეფობის მნიშვნელოვანი სამხედრო დაპირისპირება იყო იანეთის ბრძოლა. 1568 წელს იანეთთან გიორგი II-მ ლევან I დადიანისა და მისი მომხრეების წინააღმდეგ გაიმარჯვა და საჯავახო დაიკავა. მოგვიანებით დადიანმა და გურიელმა გაერთიანებული ძალებით საჯავახო კვლავ დაიბრუნეს. გიორგი II-ის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი სამხედრო წარმატება 1578 წელს მოხდა. ლალა მუსტაფა ფაშას მიერ იმერეთის დასალაშქრად გამოგზავნილი ოსმალთა ჯარი ლიხის მთის სიმაგრეებთან დამარცხდა და უკან დაიხია.
ტერიტორიული ცვლილებები და სამეფოს მდგომარეობა
გიორგი II-ის მეფობის პერიოდში იმერეთის სამეფოს ტერიტორიული მდგომარეობა მნიშვნელოვნად იყო დამოკიდებული მეფესა და დასავლეთ საქართველოს მთავრებს შორის ძალთა ბალანსზე. 1568 წელს მეფემ საჯავახო დაიკავა, თუმცა მოგვიანებით ლევან დადიანმა და გიორგი გურიელმა ეს ტერიტორია დაიბრუნეს და გაინაწილეს. მიუხედავად ამისა, გიორგი II-მ სამეფო ხელისუფლების შენარჩუნება შეძლო და მეფობის ბოლომდე იმერეთის ტახტზე დარჩა. მნიშვნელოვანი რეფორმები და სახელმწიფოებრივი საქმიანობა გიორგი II-ის სახელთან დაკავშირებული ფართომასშტაბიანი ადმინისტრაციული ან საგადასახადო რეფორმების შესახებ სანდო ცნობები არ არის შემონახული.მისი სახელმწიფოებრივი საქმიანობის მთავარი მიმართულება სამეფო ხელისუფლების შენარჩუნება და ძლიერი ფეოდალური მთავრების პოლიტიკური გავლენის შეზღუდვა იყო.
რელიგია, კულტურა და განათლება
გიორგი II-ის მეფობის პერიოდში ეკლესია კვლავ მნიშვნელოვან სახელმწიფოებრივ და საზოგადოებრივ ინსტიტუტად რჩებოდა. 1568 წლის შემდეგ შედგენილ ერთ-ერთ საბუთში გიორგი II იხსენიებს გენათელ აბაშიძეს, რომელიც მეფემ გენათლად დანიშნა. IIverieli გიორგი II დაკრძალულია გელათის მონასტერში, რომელიც იმერეთის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საეკლესიო და კულტურული ცენტრი იყო. მისი მმართველობის პერიოდში მომხდარი მნიშვნელოვანი მოვლენები გიორგი II-ის მეფობის დასაწყისში იმერეთსა და დასავლეთ საქართველოს მთავრებს შორის ურთიერთობა მშვიდობიანი იყო, თუმცა მალე პოლიტიკური დაპირისპირება დაიწყო. 1568 წელს იანეთთან გიორგი II-მ ლევან I დადიანისა და მისი მოკავშირეების წინააღმდეგ გაიმარჯვა და საჯავახო დაიკავა. შემდგომში დადიანმა და გურიელმა გაერთიანებული ძალებით ეს ტერიტორია დაიბრუნეს. 1578 წელს გიორგი II-მ მნიშვნელოვანი გამარჯვება მოიპოვა ოსმალთა წინააღმდეგ და ლიხის მთის სიმაგრეებთან მათი ჯარი დაამარცხა. ამ გამარჯვებამ დროებით შეაჩერა იმერეთის მიმართულებით ოსმალთა სამხედრო წინსვლა. GGeorgian Encyclopedia
გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
გიორგი II 1583 წელს გარდაიცვალა. იგი გელათის მონასტერში დაკრძალეს. მის შემდეგ იმერეთის ტახტი მისმა ვაჟმა ლევანმა დაიკავა. ლევანი მცირეწლოვანი იყო და მისი მეფობის დასაწყისშივე ტახტისთვის ბრძოლა დაიწყო. მას ბიძამისი, კონსტანტინე ბატონიშვილი, ეცილებოდა. ეს დაპირისპირება დასავლეთ საქართველოში მომდევნო წლების პოლიტიკური კრიზისის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი გახდა.
ისტორიული მნიშვნელობა
გიორგი II-ის მეფობა იმერეთის სამეფოსთვის განსაკუთრებით რთულ პერიოდში მიმდინარეობდა. მისი მთავარი პოლიტიკური ამოცანა იყო მეფის ხელისუფლების შენარჩუნება იმ პირობებში, როდესაც ოდიშისა და გურიის მთავრები მნიშვნელოვან დამოუკიდებელ ძალას წარმოადგენდნენ. გიორგი II-მ შეძლო რამდენიმე მნიშვნელოვანი სამხედრო წარმატების მოპოვება. 1568 წელს მან იანეთთან დადიანის ძალები დაამარცხა, ხოლო 1578 წელს ლიხის მთის სიმაგრეებთან ოსმალთა ჯარი უკუაგდო. GGeorgian Encyclopedia მისი მეფობის მნიშვნელობა განსაკუთრებით იმაში მდგომარეობს, რომ მან რთული შიდა დაპირისპირებებისა და ოსმალეთის სამხედრო ზეწოლის პირობებში შეინარჩუნა იმერეთის სამეფო ხელისუფლება. მისი გარდაცვალების შემდეგ ტახტი მისმა ვაჟმა ლევანმა დაიკავა, თუმცა ახალ მეფეს მალევე მოუხდა ბრძოლა საკუთარი ხელისუფლების დასაცავად.
მნიშვნელოვანი თარიღები
1565 — გიორგი II იმერეთის მეფე გახდა.1568 — იანეთთან გიორგი II-მ ლევან I დადიანისა და მისი მოკავშირეების წინააღმდეგ გაიმარჯვა და საჯავახო დაიკავა. 1578 — გიორგი II-მ ლიხის მთის სიმაგრეებთან ოსმალთა ჯარი დაამარცხა და უკუაგდო. 1583 — გიორგი II გარდაიცვალა; იმერეთის ტახტზე მისი ვაჟი ლევანი ავიდა.
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
ბაგრატ III — გიორგი II-ის მამა და იმერეთის მეფე. ლევან I დადიანი — ოდიშის მთავარი, რომელიც გიორგი II-ის ერთ-ერთი მთავარი პოლიტიკური მოწინააღმდეგე გახდა. გიორგი I გურიელი — გურიის მთავარი, რომელიც თავდაპირველად გიორგი II-ის მოკავშირე იყო, შემდეგ კი ლევან დადიანთან ერთად მეფის წინააღმდეგ გამოვიდა. ვარაზ ჭილაძე — ჭილაძეთა საგვარეულოს მეთაური, რომელიც გიორგი II-ის წინააღმდეგ ლევან დადიანს შეუერთდა. ლალა მუსტაფა ფაშა — ოსმალეთის სარდალი, რომლის მიერ გამოგზავნილი ჯარი გიორგი II-მ 1578 წელს ლიხის მთის სიმაგრეებთან დაამარცხა. ლევანი — გიორგი II-ის ვაჟი და მემკვიდრე, რომელიც 1583 წელს იმერეთის მეფე გახდა.
წყაროები
წყარო მალე დაემატება.