წათე II
556 – 560-იანები (ლაზიკის სამეფოს ბოლო მეფე)
ისტორია და მმართველობა
წათე II VI საუკუნის ეგრისის, ანუ ლაზიკის, მეფე იყო. იგი გუბაზ II-ის ძმა და მისი მემკვიდრე გახდა მას შემდეგ, რაც გუბაზი 554 წელს ბიზანტიელმა სარდლებმა მოკლეს. წათე II-ის მეფობა ეგრისის დიდი ომის დასასრულის პერიოდს დაემთხვა. მისი მთავარი ამოცანა იყო ეგრისის სამეფოს შენარჩუნება ბიზანტიასა და სასანიანთა ირანს შორის ხანგრძლივი დაპირისპირების პირობებში. მისი მმართველობის პერიოდში ეგრისმა საბოლოოდ შეინარჩუნა კავშირი ბიზანტიის იმპერიასთან. ([georgianencyclopedia.ge](https://georgianencyclopedia.ge/ ka/form/585?utm_source=chatgpt.com))## ტახტზე ასვლა წათე II ტახტზე 555 წელს ავიდა, გუბაზ II-ის მკვლელობის შემდეგ. გუბაზის მკვლელობამ ეგრისში დიდი პოლიტიკური კრიზისი გამოიწვია. ეგრისელებმა ბიზანტიის იმპერატორ იუსტინიანე I-ს მოსთხოვეს მკვლელების დასჯა და გუბაზის ძმის, წათეს, მეფედ დამტკიცება. იუსტინიანემ მათი მოთხოვნა დააკმაყოფილა და წათე II ეგრისის მეფედ დაამტკიცა. ამ გადაწყვეტილებამ ფაქტობრივად დაადასტურა ეგრისის სამეფოსა და ბიზანტიის კავშირის გაგრძელება. ([georgianencyclopedia.ge](https:// www.georgianencyclopedia.ge/ka/form/585?utm_source=chatgpt.com))
# გუბაზ II-ის მკვლელთა დასჯა
წათე II-ის გამეფებას წინ უძღოდა გუბაზ II-ის მკვლელობასთან დაკავშირებული მნიშვნელოვანი სასამართლო პროცესი. იუსტინიანემ გუბაზის მკვლელთა წინააღმდეგ გამოძიება და სასამართლო მოაწყო. საბოლოოდ რუსტიკე და იოანე, რომლებმაც გუბაზი მოკლეს, დამნაშავედ ცნეს და სიკვდილით დასაჯეს. ([georgianencyclopedia.ge](https:// www.georgianencyclopedia.ge/ka/form/585?utm_source=chatgpt.com)) ამ ფაქტს დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ეგრისელებისთვის, რადგან სწორედ მკვლელთა დასჯა იყო მათი ერთ-ერთი მთავარი მოთხოვნა ბიზანტიის იმპერატორის მიმართ.
# ეგრისის დიდი ომიწათე II-ის გამეფებისას ჯერ კიდევ მიმდინარეობდა ეგრისის დიდი ომი,
რომელიც ბიზანტიასა და ირანს შორის ეგრისის კონტროლისთვის მიმდინარეობდა. ომი საბოლოოდ 562 წელს დასრულდა. დაიდო ზავი ბიზანტიასა და ირანს შორის, რომლის პირობებითაც ეგრისი ბიზანტიის გავლენის სფეროში დარჩა. ამგვარად, წათე II-ის მმართველობის დროს დასრულდა ხანგრძლივი ომი, რომელმაც ეგრისის პოლიტიკური და ეკონომიკური მდგომარეობა მნიშვნელოვნად შეცვალა. ([georgianencyclopedia.ge](https:// www.georgianencyclopedia.ge/ka/form/585?utm_source=chatgpt.com))
# ბიზანტიასთან ურთიერთობა
წათე II-ის მმართველობის მთავარი საგარეო-პოლიტიკური მიმართულება ბიზანტიასთან ურთიერთობის შენარჩუნება იყო. მისი გამეფება თავად ბიზანტიის იმპერატორის მიერ იქნა დამტკიცებული. ამით ეგრისის მეფემ შეინარჩუნა თავისი ტახტი, ხოლო ბიზანტიამ დასავლეთ საქართველოში პოლიტიკური გავლენა განამტკიცა. წათე II-ის მმართველობა ამ თვალსაზრისით განსხვავდებოდა გუბაზ II-ის ადრეული პოლიტიკისგან: გუბაზმა თავდაპირველად ირანის დახმარებით სცადა ბიზანტიის წინააღმდეგ გამოსვლა, ხოლო წათე II-ის დროს ეგრისმა საბოლოოდ ბიზანტიასთან კავშირი შეინარჩუნა.
# ურთიერთობა ირანთან
წათე II-ის მმართველობისას ირანი კვლავ ცდილობდა ეგრისზე გავლენის შენარჩუნებას.თუმცა 562 წლის ზავის შემდეგ ირანმა ეგრისზე პრეტენზია ფაქტობრივად დათმო და ქვეყანა ბიზანტიის გავლენის სფეროში დარჩა. ამით დასრულდა ეგრისის დიდი ომის ყველაზე მძიმე ეტაპი. ([georgianencyclopedia.ge](https:// georgianencyclopedia.ge/ka/form/585?utm_source=chatgpt.com))
# სახელმწიფო და პოლიტიკური მდგომარეობა
წათე II-ის მმართველობის შესახებ დეტალური ცნობები ძალიან მცირეა. წყაროები ძირითადად მის გამეფებას, გუბაზ II-ის მკვლელობის შემდეგ განვითარებულ მოვლენებსა და ბიზანტია-ირანის ომის დასრულებას უკავშირდება. ამიტომ მისი შიდა ადმინისტრაციული პოლიტიკის, რეფორმების ან კონკრეტული სახელმწიფოებრივი ღონისძიებების შესახებ ისეთი დეტალები არ უნდა მივაწეროთ, რომლებიც წყაროებით არ დასტურდება.
# რელიგია და კულტურა
წათე II ქრისტიანული ეგრისის მეფე იყო და მისი პოლიტიკური კავშირი ბიზანტიის ქრისტიანულ იმპერიასთან მჭიდრო იყო. მისი მმართველობის პერიოდის კულტურული საქმიანობის შესახებ კონკრეტული ცნობები მწირია.
# ტერიტორიული მდგომარეობა
562 წლის ზავის შედეგად ეგრისი ბიზანტიის გავლენის სფეროში დარჩა. ამით დასრულდა ირანის მცდელობა, ეგრისი თავისი პოლიტიკური გავლენის ქვეშ მოექცია. თუმცა ომმა ქვეყანა მნიშვნელოვნად დააზარალა და მისიეკონომიკური მდგომარეობა გაუარესდა. ([georgianencyclopedia.ge](https:// georgianencyclopedia.ge/ka/form/585?utm_source=chatgpt.com))
# მმართველობის დასასრული
წათე II-ის მმართველობის ზუსტი დასასრული და მისი გარდაცვალების თარიღი სანდო წყაროებში მკაფიოდ არ არის დადგენილი. მისი მეფობა VI საუკუნის მეორე ნახევარს მიეკუთვნება და დაკავშირებულია იმ პერიოდთან, როდესაც ეგრისი საბოლოოდ ბიზანტიის პოლიტიკური გავლენის სფეროში დარჩა.
# ისტორიული მნიშვნელობა
წათე II-ის ისტორიული მნიშვნელობა პირველ რიგში დაკავშირებულია გუბაზ II-ის შემდეგ ეგრისის პოლიტიკური სტაბილურობის აღდგენასთან. მისი გამეფებით დასრულდა გუბაზის მკვლელობის შედეგად შექმნილი კრიზისის მნიშვნელოვანი ნაწილი. ბიზანტიის იმპერატორმა დააკმაყოფილა ეგრისელთა მოთხოვნა, დასაჯა გუბაზის მკვლელები და წათე II მეფედ დაამტკიცა. მისი მმართველობის დროს, 562 წელს, დასრულდა ეგრისის დიდი ომი და ეგრისი ბიზანტიის გავლენის სფეროში დარჩა. ეს გადაწყვეტილება განსაზღვრავდა დასავლეთ საქართველოს პოლიტიკურ მდგომარეობას მომდევნო პერიოდში. ([georgianencyclopedia.ge](https://georgianencyclopedia.ge/ka/ form/585?utm_source=chatgpt.com))
მნიშვნელოვანი თარიღები
554 წელი — გუბაზ II-ის მკვლელობა ბიზანტიელი სარდლების მიერ.555 წელი — წათე II-ის გამეფება და გუბაზ II-ის მკვლელთა დასჯა. ([georgianencyclopedia.ge](https://georgianencyclopedia.ge/ka/form/585? utm_source=chatgpt.com)) 562 წელი — ბიზანტიასა და ირანს შორის ზავი და ეგრისის დიდი ომის დასრულება; ეგრისი ბიზანტიის გავლენის სფეროში დარჩა. ([georgianencyclopedia.ge](https://georgianencyclopedia.ge/ka/form/585? utm_source=chatgpt.com))
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
გუბაზ II — წათე II-ის ძმა და ეგრისის წინა მეფე. იუსტინიანე I — ბიზანტიის იმპერატორი, რომელმაც წათე II ეგრისის მეფედ დაამტკიცა. რუსტიკე და იოანე — ბიზანტიელი სარდლები, რომლებმაც გუბაზ II მოკლეს და მოგვიანებით სიკვდილით დაისაჯნენ. ხოსრო I — სასანიანთა ირანის შაჰი, რომლის მმართველობის დროსაც მიმდინარეობდა ეგრისის დიდი ომი. ([georgianencyclopedia.ge](https:// www.georgianencyclopedia.ge/ka/form/585?utm_source=chatgpt.com))
დასკვნა
წათე II ეგრისის ისტორიის მნიშვნელოვანი მეფე იყო, რომლის მმართველობა გუბაზ II-ის მკვლელობის შემდეგ დაწყებული პოლიტიკური კრიზისის ფონზე განვითარდა.555 წელს იგი ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინიანე I-მა ეგრისის მეფედ დაამტკიცა. ამავე პერიოდში დაისაჯნენ გუბაზ II-ის მკვლელები. რამდენიმე წლის შემდეგ, 562 წელს, ბიზანტიასა და ირანს შორის დადებული ზავით დასრულდა ეგრისის დიდი ომი და ეგრისი ბიზანტიის გავლენის სფეროში დარჩა. წათე II-ის ეპოქამ ამგვარად დაასრულა ეგრისისათვის განსაკუთრებით მძიმე პოლიტიკური დაპირისპირების მნიშვნელოვანი ეტაპი და განსაზღვრა ქვეყნის შემდგომი კავშირი ბიზანტიურ სამყაროსთან.
წყაროები
წყარო მალე დაემატება.