წათე I
დაახლ. 518–522 (მოინათლა კონსტანტინოპოლში 522 წ.)
ისტორია და მმართველობა
წათე I VI საუკუნის პირველი ნახევრის ეგრისის, ანუ ლაზიკის, მეფე იყო. იგი დამნაზეს ვაჟი გახლდათ და ეგრისის ტახტზე 523 წელს ავიდა. მისი გამეფება მნიშვნელოვანი პოლიტიკური და რელიგიური გარდატეხა აღმოჩნდა: წათემ უარყო მამის პროირანული კურსი, ქრისტიანობა მიიღო და მეფედ ბიზანტიის იმპერატორმა იუსტინე I-მა დაამტკიცა.
# წარმოშობა და ოჯახი
წათე I ეგრისის სამეფო დინასტიის წარმომადგენელი იყო. მისი მამა იყო დამნაზე, რომელიც ირანის პოლიტიკური გავლენისკენ იყო ორიენტირებული და მაზდეანობას ემხრობოდა. წათეს გამეფებით სამეფო კარის პოლიტიკური და რელიგიური მიმართულება შეიცვალა. მისი არჩევანი ბიზანტიასთან დაახლოებას ნიშნავდა და ეგრისის შემდგომი ისტორიისთვის მნიშვნელოვანი შედეგები ჰქონდა.
# ტახტზე ასვლა
523 წელს დამნაზეს გარდაცვალების შემდეგ წათე I ეგრისის მეფე გახდა.მან ბიზანტიის იმპერატორის მხარდაჭერა მიიღო. იუსტინე I დაეხმარა წათეს ტახტის დაკავებაში და მისი მეფობა ბიზანტიამ აღიარა. ამავე პერიოდში წათემ ქრისტიანობა მიიღო. ეს მოვლენა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმის გამო, რომ VI საუკუნის დასაწყისში ეგრისი გარკვეული დროით ირანის პოლიტიკური გავლენის ქვეშ იყო. წათეს გამეფებამ ეს მდგომარეობა შეცვალა და ქვეყანა კვლავ ბიზანტიის პოლიტიკური სივრცისკენ შემოაბრუნა.
# რელიგიური პოლიტიკა
წათე I-ის გამეფების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მოვლენა მისი ქრისტიანობის მიღება იყო. მისი არჩევანი პირდაპირ უპირისპირდებოდა მამის, დამნაზეს, რელიგიურ ორიენტაციას. ქრისტიანობის მიღებით წათე ბიზანტიურ სამყაროსთან უფრო მჭიდროდ დაუკავშირდა. ეგრისში ქრისტიანობა უკვე მანამდე იყო გავრცელებული და IV საუკუნიდან სახელმწიფო რელიგიის სტატუსიც ჰქონდა, თუმცა წათეს მოქცევას განსაკუთრებული პოლიტიკური მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგან იგი ირანისგან დისტანცირებას და ბიზანტიასთან დაახლოებას გამოხატავდა.
# ურთიერთობა ბიზანტიასთან
წათე I-ის მმართველობის დასაწყისიდან ეგრისისა და ბიზანტიის ურთიერთობა მნიშვნელოვნად გამყარდა. ბიზანტიის იმპერატორის მიერ წათეს მეფედ დამტკიცება აჩვენებდა, რომ ეგრისის სამეფო ბიზანტიის პოლიტიკური გავლენის სფეროში იმყოფებოდა.ამავე დროს, ეგრისს საკუთარი მეფე და სახელმწიფოებრივი სტრუქტურები ჰქონდა შენარჩუნებული.
# ურთიერთობა ირანთან
წათეს გამეფებისას ეგრისი ბიზანტიასა და ირანს შორის დაპირისპირების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან რეგიონად რჩებოდა. მისი პრო-ბიზანტიური კურსი ბუნებრივად ამცირებდა ირანის გავლენას ეგრისზე. მომდევნო ათწლეულებში სწორედ ამ ორ სახელმწიფოს შორის ბრძოლა გახდა ეგრისის ისტორიის ერთ-ერთი მთავარი განმსაზღვრელი ფაქტორი.
# ომები და მნიშვნელოვანი მოვლენები
წათე I-ის მმართველობასთან დაკავშირებული კონკრეტული სამხედრო კამპანიების შესახებ ცნობები მწირია. მისი მეფობის ყველაზე მნიშვნელოვანი მოვლენა იყო პოლიტიკური ორიენტაციის ცვლილება, რომელმაც შემდგომში ეგრისის ბიზანტიასთან მჭიდრო კავშირი განსაზღვრა. VI საუკუნის განმავლობაში ეს ურთიერთობა კიდევ უფრო გამწვავდა, როდესაც ბიზანტიასა და ირანს შორის ეგრისის გამო ხანგრძლივი ბრძოლა დაიწყო.
# ისტორიული მნიშვნელობა
წათე I-ის მეფობა მნიშვნელოვანი გარდამავალი ეტაპია ეგრისის ისტორიაში.მისი გამეფებით დასრულდა ეგრისის დროებითი პროირანული პოლიტიკური კურსი და ქვეყანა კვლავ ბიზანტიის მხარეს გადავიდა. წათეს ქრისტიანობამ და ბიზანტიის იმპერატორის მიერ მისმა აღიარებამ ეგრისის პოლიტიკური ორიენტაცია მომდევნო ათწლეულებისთვის განსაზღვრა.
მნიშვნელოვანი თარიღები
523 წელი — წათე I-ის გამეფება ეგრისში და ქრისტიანობის მიღება.
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
დამნაზე — წათე I-ის მამა და ეგრისის წინა მეფე. იუსტინე I — ბიზანტიის იმპერატორი, რომელმაც წათე I-ის გამეფებას მხარი დაუჭირა.
დასკვნა
წათე I ეგრისის ისტორიის მნიშვნელოვანი მეფე იყო, რომლის გამეფებამ ქვეყნის პოლიტიკური და რელიგიური კურსი შეცვალა. 523 წელს მან ტახტი დაიკავა, ქრისტიანობა მიიღო და ბიზანტიის იმპერატორის მხარდაჭერა მოიპოვა. მისი მმართველობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმით, რომ ეგრისი კვლავ მჭიდროდ დაუკავშირდა ბიზანტიას იმ პერიოდში, როდესაც დასავლეთ საქართველო ბიზანტიასა და ირანს შორის მზარდი დაპირისპირების ცენტრად იქცა.
წყაროები
წყარო მალე დაემატება.