მითრიდატე
ძვ.წ. III–II სს. (სავარაუდო)
ისტორია და მმართველობა
მითრიდატე ფილადელფოს ფილოპატორი ძვ. წ. I საუკუნის დასაწყისში კოლხეთის მმართველი იყო. იგი პონტოს მეფე მითრიდატე VI ევპატორის ძე გახლდათ. მისი მმართველობა ხანმოკლე აღმოჩნდა და კოლხეთის ისტორიაში პონტოს სამეფოსთან დაკავშირებულ მნიშვნელოვან პოლიტიკურ მოვლენებს უკავშირდება.
# წარმოშობა და ოჯახი
მითრიდატე პონტოს სამეფო დინასტიის წარმომადგენელი იყო. მისი მამა იყო ცნობილი პონტოს მეფე მითრიდატე VI ევპატორი, რომელიც ძვ. წ. II–I საუკუნეების მიჯნაზე შავი ზღვისპირეთის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი მმართველი გახდა.მითრიდატე VI-მ კოლხეთი თავისი სახელმწიფოს შემადგენლობაში მოაქცია და იქ პონტოს მმართველობა დაამყარა. თუმცა კოლხეთში პონტოს ხელისუფლება მყარი არ აღმოჩნდა და ადგილობრივ მოსახლეობაში უკმაყოფილება გაიზარდა.
# კოლხეთის აჯანყება
ძვ. წ. 83 წელს კოლხეთში პონტოს მეფე მითრიდატე VI-ის წინააღმდეგ აჯანყება მოხდა. აპიანეს ცნობით, აჯანყებულმა კოლხებმა მოითხოვეს, რომ მითრიდატე VI-ს კოლხეთის მმართველად თავისი ვაჟი დაენიშნა. მითრიდატე VI დათანხმდა და სწორედ ამ გზით მისი ვაჟი კოლხეთის მეფე გახდა. ეს მოვლენა აჩვენებს, რომ კოლხეთის ადგილობრივ წარჩინებულებს პონტოს პირდაპირი მმართველობისგან განსხვავებული პოლიტიკური მოწყობა სურდათ.
# მეფობა კოლხეთში
მითრიდატეს კოლხეთში მეფობა დიდხანს არ გაგრძელებულა. საქართველოს ენციკლოპედიის მიხედვით, იგი კოლხეთის მმართველად დაახლოებით ძვ. წ. 85 წელს დაინიშნა, თუმცა მისი ხელისუფლება მალევე დასრულდა. მის დროს კოლხეთში იჭრებოდა სპილენძის ანონიმური მონეტები, რომლებზეც პონტოს სამეფო დინასტიის რვაქიმიანი ვარსკვლავი იყო გამოსახული. ეს მონეტები მნიშვნელოვანია, რადგან გვიჩვენებს კოლხეთის ეკონომიკურ და პოლიტიკურ კავშირს პონტოს სამეფოსთან.## დაპირისპირება მამასთან მითრიდატეს მმართველობა საბოლოოდ ტრაგიკულად დასრულდა. მითრიდატე VI-ს საკუთარი შვილის ღალატში ეჭვი შეეპარა. მან მითრიდატე შეიპყრო და ძვ. წ. 84 წელს სიკვდილით დასაჯა. ამის შემდეგ კოლხეთის მმართველობა კვლავ შეიცვალა.
# საგარეო პოლიტიკა
მითრიდატეს დამოუკიდებელი საგარეო პოლიტიკის გატარების შესაძლებლობა პრაქტიკულად არ ჰქონია. იგი პონტოს მეფის, საკუთარი მამის, პოლიტიკური სისტემის ფარგლებში მართავდა კოლხეთს. მისი მმართველობა სწორედ იმ პერიოდში მიმდინარეობდა, როდესაც პონტოს სამეფო რომის წინააღმდეგ დიდ ბრძოლაში იყო ჩართული.
# ომები
მითრიდატეს პირადი მონაწილეობა კონკრეტულ სამხედრო ბრძოლაში სანდოდ არ არის ცნობილი. მისი მეფობა უფრო მეტად დაკავშირებულია კოლხეთის შიდა აჯანყებასთან და პონტოს სამეფოსთან ურთიერთობის შეცვლასთან, ვიდრე დამოუკიდებელ სამხედრო კამპანიებთან.
# ისტორიული მნიშვნელობამითრიდატე კოლხეთის ისტორიაში მნიშვნელოვანი ფიგურაა, რადგან მისი
ხანმოკლე მეფობა გვიჩვენებს პონტოს სამეფოსა და კოლხეთის რთულ ურთიერთობას. კოლხებმა პონტოს ხელისუფლების წინააღმდეგ აჯანყების შემდეგ სწორედ მითრიდატეს დანიშვნა მოითხოვეს. ამგვარად, მისი გამეფება გარკვეული თვალსაზრისით ადგილობრივი პოლიტიკური მოთხოვნის შედეგიც იყო, თუმცა საბოლოოდ იგი მამის უნდობლობას შეეწირა.
მნიშვნელოვანი თარიღები
ძვ. წ. 83 წელი — კოლხეთის აჯანყება პონტოს მეფე მითრიდატე VI-ის წინააღმდეგ. ძვ. წ. 85–84 წლები — მითრიდატეს კოლხეთში მმართველობის პერიოდი. ძვ. წ. 84 წელი — მითრიდატე VI-ის მიერ საკუთარი შვილის, მითრიდატეს, სიკვდილით დასჯა.
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
მითრიდატე VI ევპატორი — პონტოს მეფე და მითრიდატეს მამა.
დასკვნა
მითრიდატე კოლხეთის ხანმოკლე მეფობის მქონე მმართველი იყო, რომლის ისტორია პირდაპირ უკავშირდება პონტოს სამეფოს გავლენას კოლხეთზე. მისი გამეფება კოლხეთის აჯანყების შედეგად მოხდა, თუმცა ხელისუფლებაში დიდხანს ვერ დარჩა. მამამისმა, მითრიდატე VI-მ, იგიღალატში დაადანაშაულა და ძვ. წ. 84 წელს სიკვდილით დასაჯა. ამით დასრულდა მისი ხანმოკლე მმართველობა და კოლხეთის პოლიტიკური მდგომარეობა კვლავ შეიცვალა.
წყაროები
წყარო მალე დაემატება.