აკუსილოსი
ძვ.წ. IV–III სს. (სავარაუდო)
ისტორია და მმართველობა
აკუსილოსი ძველი კოლხეთის ისტორიის ადრეულ მმართველთა შორის არის მოხსენიებული. მისი მმართველობა დაახლოებით ძვ. წ. II საუკუნის მეორე ნახევარს მიეკუთვნება. მის შესახებ ცნობები უკიდურესად მწირია და მისი ცხოვრების დეტალური ბიოგრაფიის აღდგენა არსებული წყაროებით შეუძლებელია.
# მმართველობის პერიოდი
აკუსილოსის სახელთან დაკავშირებული ქრონოლოგია ძველი კოლხეთის მმართველთა რეკონსტრუქციას ეფუძნება. ერთ-ერთ ქართულ ისტორიულ ნაშრომში აკუსილოსი ძვ. წ. II საუკუნის 180–170-იანი წლების მმართველთა შორის არის მოხსენიებული. ეს ქრონოლოგია უნდა განვიხილოთ როგორც ისტორიოგრაფიული რეკონსტრუქცია და არა როგორც აბსოლუტურად ზუსტად დადასტურებული მეფობის წლები.## წარმოშობა და ოჯახი აკუსილოსის წარმომავლობისა და ოჯახის შესახებ სანდო ცნობები არ შემონახულა. მისი წინამორბედებისა და მემკვიდრეების შესახებაც საკმარისი პირველწყაროები არ არსებობს, ამიტომ დინასტიური კავშირების ზუსტად დადგენა შეუძლებელია.
# პოლიტიკური საქმიანობა
აკუსილოსის კონკრეტული პოლიტიკური საქმიანობის შესახებ სანდო ცნობები არ შემონახულა. არ გვაქვს საკმარისი ისტორიული მასალა იმის დასადგენად, თუ როგორ იყო მოწყობილი მისი სამეფო ხელისუფლება, რა ტერიტორიებს აკონტროლებდა ან რა ურთიერთობა ჰქონდა მეზობელ სახელმწიფოებთან.
# საგარეო პოლიტიკა
აკუსილოსის საგარეო ურთიერთობების შესახებ კონკრეტული წერილობითი ცნობები არ არსებობს. ძვ. წ. II საუკუნეში დასავლეთ საქართველოსა და კოლხეთის პოლიტიკური სივრცე ელინისტური სამყაროს გავლენის სფეროებთან იყო დაკავშირებული, თუმცა ამ ზოგადი ისტორიული გარემოდან აკუსილოსის კონკრეტული დიპლომატიური პოლიტიკის აღდგენა შეუძლებელია.
# ომები და სამხედრო საქმიანობააკუსილოსის მონაწილეობა კონკრეტულ ომში ან ბრძოლაში სანდო
წყაროებით დადასტურებული არ არის.
# რელიგია და კულტურა
აკუსილოსის რელიგიური პოლიტიკის ან კულტურული საქმიანობის შესახებ სანდო ცნობები არ შემონახულა. ამიტომ მის სახელთან კონკრეტული რელიგიური რეფორმების, ტაძრების მშენებლობის ან კულტურული პროექტების დაკავშირება საფუძვლიანი არ იქნება.
# ისტორიული მნიშვნელობა
აკუსილოსის ისტორიული მნიშვნელობა ძირითადად ძველი კოლხეთის მეფეთა ქრონოლოგიისა და პოლიტიკური ისტორიის რეკონსტრუქციაში მდგომარეობს. მის შესახებ არსებული მონაცემები იმდენად მცირეა, რომ მისი მმართველობის სრული ბიოგრაფიული სურათის შექმნა შეუძლებელია. ამიტომ მისი ისტორიის გადმოცემისას განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ერთმანეთისგან გავმიჯნოთ დადასტურებული ცნობები და მოგვიანებით შექმნილი ისტორიოგრაფიული რეკონსტრუქციები.
მნიშვნელოვანი თარიღები
ძვ. წ. II საუკუნის 180–170-იანი წლები — აკუსილოსის მმართველობის სავარაუდო პერიოდი ერთ-ერთი ისტორიოგრაფიული რეკონსტრუქციის მიხედვით.# მნიშვნელოვანი პიროვნებები აკუსილოსთან დაკავშირებული სხვა პიროვნებები სანდო წყაროებით საკმარისად ცნობილი არ არიან.
დასკვნა
აკუსილოსი ძველი კოლხეთის ადრეული პოლიტიკური ისტორიის ერთ-ერთი ნაკლებად ცნობილი მმართველია. მისი მეფობის შესახებ ცნობები უკიდურესად მწირია და მისი ცხოვრების დეტალური აღდგენა არსებული წყაროებით შეუძლებელია. მისი სახელის ხსენება მნიშვნელოვანია კოლხეთის ადრეული მმართველების ქრონოლოგიისთვის, თუმცა მისი მმართველობის კონკრეტული მოვლენების, ომების, რეფორმებისა და საგარეო ურთიერთობების შესახებ ისეთი მონაცემები არ გვაქვს, რომელთა ისტორიულ ფაქტებად წარმოდგენაც შესაძლებელი იქნებოდა.
წყაროები
წყარო მალე დაემატება.