აკა
ძვ.წ. IV ს. (სავარაუდო, ლეგენდარული)
ისტორია და მმართველობა
აკა, ასევე აკესი, ძველი კოლხეთის მეფედ არის მიჩნეული. მისი მოღვაწეობა დაახლოებით ძვ. წ. II საუკუნის 90-იან წლებს მიეკუთვნება. აკას შესახებ წერილობითი ისტორიული ცნობები არ შემონახულა. მისი არსებობისა და სამეფო სტატუსის შესახებ ძირითადი მტკიცებულება არის მის სახელზე მოჭრილი ოქროს სტატერები, რომლებიც ისტორიული კოლხეთის ტერიტორიაზეა აღმოჩენილი.
# წარმოშობა და სამეფო ხელისუფლება
აკას წარმომავლობის, ოჯახის, წინაპრებისა და მემკვიდრეების შესახებ სანდო ცნობები არ არსებობს.მისი მეფედ მიჩნევა დაკავშირებულია ნუმიზმატიკურ მასალასთან. მის სახელზე ცნობილია ორი ოქროს სტატერი, რომლებიც ლისიმაქეს ტიპის მონეტების იმიტაციას წარმოადგენს. ეს მონეტები მოწმობს, რომ აკას სახელთან დაკავშირებული პოლიტიკური ერთეული ელინისტურ სამყაროსთან ეკონომიკურ და კულტურულ კავშირებში იყო ჩართული.
# მონეტები და ისტორიული მნიშვნელობა
აკას შესახებ ყველაზე მნიშვნელოვანი წყარო სწორედ მისი მონეტებია. მისი სახელით მოჭრილი ოქროს სტატერები ლისიმაქეს მონეტების ტიპს იმეორებს. ასეთი მონეტების არსებობა მნიშვნელოვანია, რადგან ისინი გვიჩვენებს, რომ ძველ კოლხეთში ელინისტური მონეტარული ტრადიცია ცნობილი და გამოყენებული იყო. ამასთან, მონეტების არსებობა ავტომატურად არ გვაძლევს საშუალებას აღვადგინოთ აკას მეფობის პოლიტიკური მოვლენები, ომები ან სახელმწიფოებრივი რეფორმები. მსგავსი ცნობები წყაროებში არ შემონახულა.
# საგარეო ურთიერთობები
აკას კონკრეტული დიპლომატიური ურთიერთობების შესახებ წერილობითი ცნობები არ არსებობს. მისი მონეტების ტიპი კი მიუთითებს ელინისტურ სამყაროსთან კულტურულ- ეკონომიკურ კავშირზე. ეს არის ის დასკვნა, რომლის გაკეთებაც ნუმიზმატიკური მასალიდან შესაძლებელია; უფრო კონკრეტული პოლიტიკური ურთიერთობების შესახებ საუბარი სანდო წყაროს გარეშე არ იქნება მართებული.
# ომები და სამხედრო საქმიანობააკას სახელთან დაკავშირებული არც ერთი კონკრეტული ომი ან ბრძოლა
სანდოდ დადასტურებული არ არის.
# რელიგია და კულტურა
აკას პირადი რელიგიური შეხედულებების შესახებ ცნობები არ შემონახულა. მისი მონეტები კი ძველი კოლხეთის ელინისტურ სამყაროსთან კავშირის მნიშვნელოვანი მატერიალური მოწმობაა.
# ისტორიული მნიშვნელობა
აკას მნიშვნელობა უპირველესად იმაში მდგომარეობს, რომ მისი სახელით მოჭრილი მონეტები ძველი კოლხეთის პოლიტიკური და ეკონომიკური ისტორიის უნიკალურ წყაროს წარმოადგენს. აკას შესახებ წერილობითი ცნობების არქონის მიუხედავად, მისი სახელის მატარებელი ოქროს სტატერები გვიჩვენებს, რომ ძვ. წ. II საუკუნეში კოლხეთის ტერიტორიაზე მოქმედებდა პოლიტიკური ხელისუფლება, რომელიც ელინისტური მონეტარული ტრადიციის ფორმებს იყენებდა.
მნიშვნელოვანი თარიღები
ძვ. წ. II საუკუნის 90-იანი წლები — აკას მეფობის სავარაუდო პერიოდი.
მნიშვნელოვანი პიროვნებებიაკას ცხოვრებასთან დაკავშირებული სხვა პიროვნებები სანდო წყაროებით
ცნობილი არ არის.
დასკვნა
აკა, ანუ აკესი, ძველი კოლხეთის ისტორიაში გამორჩეული ფიგურაა, რომლის არსებობის შესახებ მთავარი მტკიცებულება მისი სახელით მოჭრილი ოქროს მონეტებია. წერილობითი წყაროების არარსებობის გამო მისი ცხოვრების, პოლიტიკური საქმიანობისა და მეფობის კონკრეტული მოვლენების აღდგენა შეუძლებელია. მისი მონეტები კი მნიშვნელოვანი მტკიცებულებაა ძველი კოლხეთის ელინისტურ სამყაროსთან კავშირისა და იმდროინდელი პოლიტიკური ხელისუფლების არსებობის შესახებ.
წყაროები
წყარო მალე დაემატება.